
Po sobocie 7 listopada 2026 roku i wydarzeniach w Krakowie musimy przestać się łudzić, że żyjemy w kraju bez osób, które mogą dokonać zamachu terrorystycznego z użyciem broni palnej, jakie dotąd znaliśmy tylko z wiadomości z innych państw. Trzeba mieć pełną świadomość, że nie ma już powrotu do życia w naszej polskiej oazie bezpieczeństwa, jaka jeszcze do niedawna było wizytówką naszego kraju. Teraz musimy się nauczyć żyć w nowej rzeczywistości.

Jesteś świadkiem niebezpiecznej sytuacji? Czy wiesz, jak się wtedy zachować? Zapamiętaj cztery proste zasady: Uważaj, Uciekaj, Ukryj się, Udaremnij atak, czyli w skrócie popularne „4U”. Zasadę „4U” opracowało Centrum Prewencji Terrorystycznej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Dedykowana strona internetowa dotycząca Zasady 4U dostępna jest tu: https://4u.tpcoe.gov.pl/
Głównym jej celem jest zwiększenie naszej świadomości oraz umiejętności reagowania w obliczu rzeczywistego zagrożenia.
Znając i stosując się w życiu codziennym do „4U” zwiększasz swoje szanse na bezpieczne wyjście z zagrożenia oraz możesz uratować życie swoje i innych.
Jak w praktyce wygląda 4U przedstawia ten film: https://www.youtube.com/watch?v=a3LNKk9oZUg&t=31s
.png)
Jak pokazały niedawne tragiczne zdarzenia z Krakowa, wiele osób nie zna tych zasad lub je lekceważy. Na filmach dokumentujących atak na krakowskim rynku, widzimy jak część ze znajdujących się tam ludzi nie postępowała zgodnie z zaleceniami, a wręcz przeciwnie. Powodowani ciekawością popełniali podstawowy błąd, jakim jest zbliżanie się do miejsca ataku, by mimo oczywistego zagrożenia nagrywać i fotografować przebieg zdarzeń.
Odnosząc się do powyższej zasady oraz zamachu w Krakowie, poczytny portal o bezpieczeństwie - Defence24, uczula:
„Trzeba sobie zdawać sprawę, że kula z pistoletu kalibru 9 mm może być groźna nawet w odległości ponad 900 metrów od strzelającego. W przypadku karabinu jest jeszcze gorzej, ponieważ ta odległość może być nawet większa niż 3 km. Dlatego naszym głównym celem powinno być szybkie zejście z linii strzału i to nie poprzez położenie się na ziemię, ale poprzez ucieczkę, bo w cel ruchomy trudniej trafić niż w cel nieruchomy. To powinno się nam od dzisiaj wbijać w głowę, byśmy działali odruchowo, a nie zastanawiali się, jak zrobić sobie najlepsze zdjęcie.”

Należy pamiętać, że bezpieczeństwo zależy nie tylko od sprawnego działania i szybkiej reakcji służb, ale także od naszej postawy – od tego, jak się zachowamy, gdy wokół nas dzieje się coś niepokojącego. Nasza czujność, opanowanie i umiejętność szybkiego reagowania mogą uratować życie nam, naszym bliskim oraz innym osobom. W sytuacjach kryzysowych kluczowe znaczenie ma unikanie paniki oraz znajomość podstawowych zasad postępowania. Tym w praktyce właśnie jest zasada 4U:

„Uważaj” – to znaczy obserwuj otoczenie, zwracaj uwagę na nietypowe sytuacje, dziwnie zachowujące się osoby i podejrzany ruch pojazdów. Nigdy nie bądź obojętny! Gdy coś Cię zaniepokoi nie bagatelizuj tego, lecz zainteresuj się i niezwłocznie powiadom odpowiednie służby.
Szybkie przekazywanie służbom informacji o niepokojących sytuacjach jest jedną
z najskuteczniejszych metod przeciwdziałania zamachom.
„Uważaj” jak wygląda w praktyce – obejrzyj film:
https://www.youtube.com/watch?v=a3LNKk9oZUg&t=31s

„Uciekaj” – to znaczy natychmiast opuść miejsce zagrożenia.
Jeśli usłyszysz wybuch lub strzały – nie podchodź! Jeśli możesz - uciekaj! Nie wracaj na miejsce zdarzenia po pozostawione przedmioty. Nie trać czasu na nagrywanie zdarzenia telefonem – nawet najlepsze ujęcie nie jest warte Twojego życia i zdrowia. Informuj mijane osoby o zagrożeniu, a jeżeli widzisz, że ktoś w Twoim otoczeniu, sparaliżowany strachem, nie potrafi odpowiednio zareagować, krzyknij do niego, weź go za rękę i wskaż kierunek ucieczki.
„Uciekaj” - jak wygląda w praktyce – obejrzyj film:
https://www.youtube.com/watch?v=a3LNKk9oZUg&t=32s

„Ukryj się” – to znaczy znajdź bezpieczne miejsce, w którym napastnik Cię nie zobaczy i nie odnajdzie. Gdy je znajdziesz, zarygluj drzwi, odejdź od okna, zgaś światło i wycisz telefon. Zachowuj się cicho, tak jakby Cię tam nie było. Pamiętaj, że napastnik nie będzie tracił czasu na wyważanie zamkniętych drzwi lub przeszukiwanie pomieszczeń, które na pierwszy rzut oka wydają się puste. Spokojnie oczekuj na przyjazd służb.
„Ukryj się” - jak wygląda w praktyce – obejrzyj film:
https://www.youtube.com/watch?v=2c32bwvE34c

„Udaremnij atak” – to znaczy, że jeśli nie możesz się ukryć ani uciec, musisz udaremnić atak. Działaj przez zaskoczenie i we współpracy z innymi osobami. W ostateczności, bez żadnych zahamowań, skutecznie walcz o swoje życie.
„Udaremnij atak” jak wygląda w praktyce – obejrzyj film:
https://www.youtube.com/watch?v=AXfEgaEH9Yo
Szczególną uwagę należy zachować podczas zbliżającego się okresu przedświątecznego. Wzmożony ruch, popularne w dużych miastach jarmarki bożonarodzeniowe i tłumy w centrach handlowych sprawiają, że potencjalne zagrożenia wymagają większej czujności.