Upał – pojęcie meteorologiczne opisujące stan pogody, gdy temperatura powietrza na wysokości 2 m nad poziomem gruntu przekracza +30°C. Co ciekawe, w trakcie dnia najwyższa temperatura nie występuje, jak się powszechnie sądzi w południe, lecz pomiędzy godziną 15 a 18. Natomiast w godzinach 12 – 13 ma miejsce największy poziom promieniowania UV.
Podczas upału grożą nam zwłaszcza:
NADMIERNA EKSPOZYCJA NA PROMIENIE UV – może powodować nie tylko starzenie się skóry, ale też uszkodzenie komórek, co niesie ryzyko nowotworów skóry.
ODWODNIENIE – pojawia się, gdy wydalamy więcej wody z organizmu, pocąc się, niż przyjmujemy przez picie. Może prowadzić do poważnych zaburzeń układu naczyniowo-sercowego, kłopotów z nerkami, udaru i utraty przytomności.
UDAR SŁONECZNY LUB CIEPLNY – jest reakcją organizmu na przegrzanie, kiedy organizm nie jest w stanie odprowadzić zgromadzonego w nadmiarze ciepła. Może prowadzić do zmian w komórkach i tkankach. Jest stanem zagrażającym zdrowiu, a nawet życiu. Jego objawy to m.in: zmęczenie, silne bóle i zawroty głowy, nudności, gorączka, szum w uszach, drgawki, wzrost temperatury ciała zagrażający życiu, większa częstotliwość bicia serca i oddechu.
Upał wpływa również negatywnie na układ nerwowy człowieka. Wysokie temperatury mogą powodować ospałość, zdenerwowanie, a także obniżają poziom koncentracji i efektywność pracy.
Należy pamiętać, że upał jest szczególnie niebezpieczny dla osób starszych i dzieci. Trzeba również zadbać o zwierzęta, gdyż wysokie temperatury również u nich mogą prowadzić do przegrzania organizmu.
SPOSOBY OCHRONY PRZED UPAŁEM
Oto kilka prostych porad, jak najlepiej zadbać o siebie, gdy jest bardzo gorąco:
Pij więcej niż zazwyczaj. Pij więcej niż zwykle, nawet jeśli nie jesteś spragniony. Najlepiej – wodę, ale możesz też spożywać inne płyny.
Jedz dużo sezonowych owoców. Owoce sezonowe zawierają dużą ilość wody. Dlatego spożywając je, dostarczasz jednocześnie wodę do organizmu.
Spożywaj odpowiednie posiłki. Należy jeść potrawy lekkostrawne, mniej tłuste, bogate w składniki odżywcze, najlepiej sałatki, warzywa i owoce.
Utrzymuj ciało w chłodzie. Noś luźną, przewiewną odzież, która zakrywa jak największe partie skóry. Chroń głowę kapeluszem lub czapką. Przebywaj w cieniu tak często jak to możliwe. Ochładzaj się od czasu do czasu zimnym prysznicem. Jeśli jest bardzo gorąco, możesz założyć mokry ręcznik na szyję.
Nie zostawiaj dzieci i zwierząt w zamkniętym samochodzie. W czasie upałów auta zamieniają się niemal w kuchenne piekarniki i dlatego pod żadnym pozorem nie wolno zostawiać dzieci lub zwierząt w zamkniętym, rozgrzanym samochodzie. Upalna pogoda może rozgrzać pojazdy do takiego stopnia, że w środku temperatura osiąga 50-60 stopni Celsjusza.
Nie wychodź na zewnątrz w najgorętszej porze dnia. Godziny, w których powinieneś, w miarę możliwości, przebywać w pomieszczeniu, to czas między 10:00 a 17:00.
Unikaj wysiłku fizycznego w najgorętszych godzinach dnia. Osoby, które pracują na zewnątrz lub spędzają aktywnie czas na powietrzu, są najbardziej narażone na przegrzanie. Skupiając uwagę na wykonywanych czynnościach, mogą przeoczyć pierwsze oznaki udaru. Jeśli wychodzisz na słońce, stosuj kremy ochronne.
Utrzymuj chłód w pomieszczeniach. Możesz użyć zasłon, żaluzji i markiz, aby zasłonić okna po nasłonecznionej stronie. Jeśli robi się chłodniej, np. nocą, otwieraj okna, żeby przewietrzyć pomieszczenie. Staraj się przebywać w najchłodniejszym miejscu w domu. Zamykaj drzwi i okna w pomieszczeniach klimatyzowanych.
Unikaj alkoholu. Alkohol nasila szkodliwy wpływ upału na organizm.
Rządowe Centrum Bezpieczeństwa przygotowało dedykowany poradnik „Jak przetrwać upały” (dostępny w załączniku pod tekstem i na stronie internetowej Portal Gov.pl), w którym znajdziemy wiele ważnych informacji, które pomogą nam zabezpieczyć się przed negatywnymi skutkami upałów.
Zachęcamy również do obejrzenia krótkiego filmiku, przygotowanego przez Rządowe Centrum Bezpieczeństwa, z poradami jak przetrwać upały pod tytułem Upał – jak się przygotować?, dostępnego w serwisie YouTube.
